คำนวณภาษีจากเงินเดือน

เงินเดือนกับเงินเข้าบัญชี ทำไมไม่เท่ากัน

เงินเดือนที่ตกลงกับบริษัทคือยอดก่อนหัก ส่วนยอดที่โอนเข้าบัญชีจริงจะน้อยกว่าเสมอ เพราะมีสามรายการหลักถูกหักออกไปก่อน รายการแรกคือเงินสมทบประกันสังคมซึ่งคิด 5% ของค่าจ้าง โดยใช้ฐานคำนวณต่ำสุด 1,650 บาทและสูงสุด 15,000 บาท เท่ากับว่าใครที่เงินเดือน 15,000 บาทขึ้นไปจะถูกหัก 750 บาทเท่ากันหมด

รายการที่สองคือเงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ซึ่งไม่ใช่ทุกบริษัทจะมี ปกติหักที่ 3–15% ของเงินเดือนตามที่พนักงานเลือก เงินก้อนนี้ไม่ได้หายไปไหน แต่ถูกเก็บเข้ากองทุนของตัวเองและนายจ้างมักสมทบให้อีกส่วน ทั้งยังใช้ลดหย่อนภาษีได้ด้วย

รายการที่สามคือภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย จุดที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดคือคิดว่าภาษีคำนวณจากเงินเดือนของเดือนนั้นแยกเดี่ยว ๆ ความจริงคือนายจ้างประมาณการเงินได้ทั้งปีก่อน แล้วคำนวณภาษีทั้งปีตามอัตราขั้นบันได จากนั้นจึงหารเฉลี่ยหักไว้ทุกเดือน เครื่องมือนี้จึงคำนวณด้วยวิธีเดียวกัน

ค่าคอมมิชชั่นกับ OT คิดยังไง

ค่าคอมมิชชั่นที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้าง ค่าล่วงเวลา เบี้ยขยัน และโบนัส ล้วนเป็นเงินได้ประเภทเดียวกับเงินเดือนตามมาตรา 40(1) จึงถูกนำไปรวมคำนวณภาษีทั้งปีในขั้นบันไดเดียวกัน ไม่มีอัตราพิเศษและไม่ได้แยกคิดต่างหาก คนที่คิดว่า "คอมฯ โดนหักหนักกว่า" มักเข้าใจผิด สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือรายได้รวมทั้งปีสูงขึ้นจนบางส่วนขึ้นไปอยู่ในขั้นภาษีที่สูงกว่าเดิม

แต่มีจุดหนึ่งที่ต่างกันจริงและหลายคนไม่รู้ คือฐานคำนวณเงินสมทบประกันสังคม กฎหมายใช้คำว่า "ค่าจ้าง" ซึ่งหมายถึงเงินที่จ่ายเป็นค่าตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติ ค่าคอมมิชชั่นที่จ่ายเป็นค่าตอบแทนการทำงานโดยทั่วไปจึงถูกนำมารวมเป็นฐาน ขณะที่ค่าล่วงเวลาและโบนัสตามแนวปฏิบัติทั่วไปไม่ถูกนำมารวม เครื่องมือนี้จึงแยกช่องคอมมิชชั่นกับ OT ออกจากกันและคิดฐานประกันสังคมต่างกัน

ในทางปฏิบัติผลต่างนี้เห็นเฉพาะคนที่เงินเดือนต่ำกว่า 15,000 บาท เพราะฐานคำนวณถูกจำกัดไว้ที่ 15,000 บาทอยู่แล้ว ใครที่เงินเดือนถึง 15,000 บาทก็ถูกหัก 750 บาทเท่ากันไม่ว่าจะมีคอมมิชชั่นเท่าไร แต่คนเงินเดือน 12,000 บวกคอมฯ 8,000 จะถูกหักเต็ม 750 บาทแทนที่จะเป็น 600 บาท

อีกกรณีที่ต้องแยกให้ออกคือค่านายหน้าที่จ่ายให้คนที่ไม่ใช่ลูกจ้าง เช่น ตัวแทนขายอิสระหรือนายหน้าประกัน เงินก้อนนั้นเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(2) ไม่ใช่ 40(1) และไม่มีประกันสังคม ม.33 แต่ในแง่การหักค่าใช้จ่ายยังเหมือนกันคือหักได้ 50% รวมกันแล้วไม่เกิน 100,000 บาท เครื่องมือนี้ออกแบบมาสำหรับพนักงานประจำที่ได้คอมมิชชั่นจากนายจ้าง

เงินเดือนเท่าไร เหลือเท่าไร

สมมติไม่มีโบนัส ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และมีเฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 กับประกันสังคม · ถ้ามีลดหย่อนอื่นตัวเลขภาษีจะต่ำกว่านี้

จากตารางจะเห็นว่าคนเงินเดือนไม่ถึงราว 26,000 บาทมักยังไม่ต้องเสียภาษี เพราะหลังหักค่าใช้จ่าย 50% (สูงสุด 100,000 บาท) ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และประกันสังคมแล้ว เงินได้สุทธิยังไม่เกิน 150,000 บาทซึ่งเป็นช่วงที่ได้รับยกเว้นภาษี แต่ไม่ต้องเสียภาษีไม่ได้แปลว่าไม่ต้องยื่น ผู้มีเงินได้ถึงเกณฑ์ยังมีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการอยู่ดี

อีกจุดที่ควรเข้าใจคืออัตราภาษีที่แท้จริงต่ำกว่าขั้นบันไดที่เห็นเสมอ คนเงินเดือน 100,000 บาทอยู่ในขั้น 20% แต่จ่ายจริงเพียงราว 10% ของเงินได้ เพราะขั้นบันไดคิดเป็นชั้น ๆ ไม่ได้คิดอัตราสูงสุดกับเงินทั้งก้อน ตารางในผลลัพธ์แสดงให้เห็นทีละชั้นว่าเงินส่วนไหนโดนกี่เปอร์เซ็นต์

อยากวางแผนลดหย่อนแบบละเอียดพร้อมเพดานย่อยของกลุ่มเกษียณ ใช้ คำนวณภาษีเงินได้ฉบับเต็ม อยากรู้รายละเอียดเงินสมทบและสิทธิ์ที่ได้รับดูที่ คำนวณประกันสังคม หรือถ้ากำลังคิดจะซื้อรถซื้อบ้าน เอาตัวเลขเงินเข้าบัญชีไปเช็คต่อที่ กู้บ้านได้เท่าไร และ ผ่อนรถไหวไหม