"บ้าน 3 ล้าน" ไม่ได้จบที่ 3 ล้าน — วันโอนยังมีค่าธรรมเนียมกรมที่ดิน ค่าธนาคาร ค่าส่วนกลางล่วงหน้า และเงินกองทุนตามมาอีกเป็นแสน เครื่องมือนี้แยกทุกก้อน และแยกโหมดบ้านใหม่ / มือสองให้ด้วย
ค่าใช้จ่ายวันโอนแบ่งได้เป็นสามกลุ่ม กลุ่มแรกคือค่าธรรมเนียมที่กรมที่ดินเรียกเก็บ ตัวหลักคือค่าธรรมเนียมการโอน 2% ซึ่งคิดจากราคาประเมินทุนทรัพย์ของกรมธนารักษ์ ไม่ใช่ราคาซื้อขายจริง ราคาประเมินมักต่ำกว่าราคาซื้อขายพอสมควร การใส่ตัวเลขให้ถูกช่องจึงทำให้ประมาณการแม่นขึ้นมาก ส่วนใครเป็นคนจ่ายนั้นกฎหมายไม่ได้กำหนดตายตัว ขึ้นกับข้อตกลงในสัญญา ธรรมเนียมที่ใช้กันคือแบ่งคนละครึ่ง แต่โครงการบ้านใหม่จำนวนมากใช้เป็นโปรโมชันว่าจะออกให้ทั้งหมด
กลุ่มที่สองคือค่าใช้จ่ายฝั่งธนาคาร ได้แก่ค่าจดจำนอง 1% ของวงเงินกู้ซึ่งกรมที่ดินเรียกเก็บเช่นกัน อากรแสตมป์ 0.05% ของวงเงิน ค่าประเมินราคาหลักประกัน และเบี้ยประกันอัคคีภัยที่สัญญาสินเชื่อกำหนดให้ต้องมีตลอดอายุสัญญา โดยธนาคารมักให้จ่ายล่วงหน้าเป็นงวดสามปี ก้อนนี้ผู้ซื้อเป็นคนจ่ายทั้งหมด ไม่มีการแบ่งกับผู้ขาย
กลุ่มที่สามคือค่าใช้จ่ายของโครงการ ซึ่งเป็นจุดที่บ้านใหม่ต่างจากบ้านมือสองชัดที่สุด บ้านใหม่จะถูกเรียกเก็บค่าส่วนกลางล่วงหน้าหนึ่งถึงสองปี เงินกองทุนหรือ sinking fund ที่จ่ายครั้งเดียวตอนโอน และค่าติดตั้งมิเตอร์น้ำกับมิเตอร์ไฟ ทั้งสามรายการนี้มักคิดตามขนาดพื้นที่เป็นบาทต่อตารางเมตร รวมกันสำหรับคอนโดขนาดกลางอาจถึงสี่ถึงห้าหมื่นบาท ส่วนบ้านมือสองไม่มีรายการเหล่านี้ (นิติบุคคลเดิมมีอยู่แล้ว) แต่มักมีค่าซ่อมแซมปรับปรุงตามมาแทน ซึ่งประเมินยากกว่าและมักบานปลาย
| รายการ | บ้านใหม่ | บ้านมือสอง |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมโอน 2% | โครงการมักออกให้ | มักแบ่งคนละครึ่ง ต้องเจรจา |
| ค่าส่วนกลางล่วงหน้า + กองทุน | มี (คิดตาม ตร.ม.) | ไม่มี |
| ค่ามิเตอร์น้ำ-ไฟ | มี | ไม่มี (โอนชื่อแทน) |
| ค่าซ่อมแซม/รีโนเวท | ไม่มี | มี ประเมินยาก |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ / หัก ณ ที่จ่าย | ผู้ขายเป็นผู้จ่ายตามปกติ | |
รวมทั้งหมดแล้วค่าใช้จ่ายวันโอนนอกจากเงินดาวน์มักอยู่ที่ 3–6% ของราคาบ้าน ซึ่งเป็นเงินก้อนที่ต้องเตรียมสดและมักไม่รวมอยู่ในวงเงินกู้ ถ้าอยากดูรายละเอียดค่าธรรมเนียมฝั่งกรมที่ดินให้ครบรวมภาษีที่ผู้ขายต้องจ่าย ใช้ คำนวณค่าโอนที่ดิน เช็คว่าวงเงินกู้ที่ขอไหวไหมที่ กู้บ้านได้เท่าไร หรือดูค่างวดที่จะตามมาที่ ตารางผ่อนบ้าน
นอกจากเงินดาวน์ยังมีค่าธรรมเนียมโอน 2% ของราคาประเมิน ค่าจดจำนอง 1% ของวงเงินกู้ อากรแสตมป์ ค่าประเมิน เบี้ยประกันอัคคีภัย และสำหรับบ้านใหม่ยังมีค่าส่วนกลางล่วงหน้า เงินกองทุน และค่ามิเตอร์ รวมมักอยู่ที่ 3–6% ของราคาบ้าน
กฎหมายไม่ได้กำหนดตายตัว ขึ้นกับข้อตกลงในสัญญา ธรรมเนียมคือแบ่งคนละครึ่ง แต่โครงการบ้านใหม่มักใช้เป็นโปรโมชันว่าออกให้ทั้งหมด ส่วนภาษีธุรกิจเฉพาะและหัก ณ ที่จ่ายเป็นภาระผู้ขาย ควรระบุให้ชัดในสัญญาก่อนวางมัดจำ
คิดจากราคาประเมินทุนทรัพย์ของกรมธนารักษ์ ซึ่งมักต่ำกว่าราคาซื้อขายจริง ส่วนค่าจดจำนอง 1% คิดจากวงเงินกู้ตามสัญญาจำนอง เครื่องมือนี้จึงแยกสองช่องนี้ออกจากกัน
มือสองไม่มีค่าส่วนกลางล่วงหน้า เงินกองทุน และค่ามิเตอร์ แต่มักมีค่าซ่อมแซมปรับปรุงตามมา และค่าธรรมเนียมโอนต้องเจรจาแบ่งกับผู้ขายเอง ต่างจากบ้านใหม่ที่โครงการมักออกให้
บางธนาคารมีวงเงินกู้เพิ่มเติมสำหรับค่าใช้จ่ายส่วนนี้ แต่มักคิดดอกเบี้ยสูงกว่าวงเงินหลักและอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ LTV ควรถามเงื่อนไขให้ชัด และโดยทั่วไปการเตรียมเงินสดเองจะประหยัดกว่า